หลายร้านเห็นออเดอร์จากแอปเดลิเวอรีเข้ารัว ๆ ยอดขายดูสวย แต่พอสิ้นเดือนเงินกลับไม่เหลือ ตัวการใหญ่คือ “ค่า GP” ที่แพลตฟอร์มหักไปเงียบ ๆ ทุกออเดอร์ บทความนี้อธิบายว่าค่า GP คืออะไร หักเท่าไหร่ และต้อง ตั้งราคาในแอปเท่าไหร่ถึงจะเหลือกำไรเท่าขายหน้าร้าน
ค่า GP คืออะไร?
GP ย่อมาจาก Gross Profit แต่ในวงการเดลิเวอรีหมายถึง ค่าคอมมิชชั่นที่แพลตฟอร์มหักจากยอดขายของร้านในแต่ละออเดอร์ เป็นค่าตอบแทนที่ร้านจ่ายให้แอปในการพาลูกค้าและคนส่งมาให้
โดยทั่วไปค่า GP ของแอปอาหารในไทยอยู่ที่ราว 30–35% ต่อออเดอร์ (ยังไม่รวม VAT) แล้วแต่แพลตฟอร์ม ประเภทร้าน และแพ็กเกจที่สมัคร บางร้านที่ไม่เข้าร่วมโปรโมชั่นของแอปอาจได้เรตต่ำกว่านี้ ควรเช็กสัญญา/หน้าร้านในระบบของแต่ละแอปให้ชัดเพราะตัวเลขจริงต่างกันได้
หักแล้วเหลือกำไรจริงเท่าไหร่? (ตัวอย่างตัวเลข)
สมมติเมนูหนึ่งต้นทุนของ 40 บาท ตั้งราคาขาย 100 บาท
- ขายหน้าร้าน: รับ 100 − ต้นทุน 40 = กำไร 60 บาท
- ขายผ่านแอป (GP 30%): แอปหัก 30 บาท เหลือเข้าร้าน 70 − ต้นทุน 40 = กำไรแค่ 30 บาท
ขายได้ราคาเท่ากัน แต่กำไรหายไปครึ่งหนึ่ง! นี่คือเหตุผลที่ “ขายดีบนแอปแต่ไม่รวย” (อ่านเพิ่ม: สินค้าขายดีแต่ขาดทุน เพราะอะไร)
สูตรตั้งราคาในแอปให้เหลือกำไรเท่าหน้าร้าน
อย่าใช้ราคาหน้าร้านไปตั้งในแอปตรง ๆ ให้บวกชดเชยค่า GP ด้วยสูตรนี้:
ราคาในแอป = ราคาที่อยากได้ ÷ (1 − %GP)
เช่น อยากได้เท่าขายหน้าร้าน 100 บาท ถ้า GP 30% (0.30):
100 ÷ (1 − 0.30) = 100 ÷ 0.70 = ราว 143 บาท
แปลว่าต้องตั้งราคาในแอปประมาณ 143 บาท ถึงจะเหลือเงินเข้าร้าน 100 บาทเท่าหน้าร้าน (ร้านส่วนใหญ่จึงตั้งราคาในแอป “แพงกว่า” หน้าร้าน ซึ่งเป็นเรื่องปกติและลูกค้าเข้าใจ)
4 กับดักที่ทำให้ขาดทุนบนแอป
- ออกค่าส่งฟรีเอง — โปร “ส่งฟรี” ที่ร้านต้องรับภาระ กินกำไรต่อออเดอร์โดยตรง
- เข้าร่วมโปรแพลตฟอร์มโดยไม่คิดเลข — ลด 50% ที่แอปชวนร่วม บางทีร้านต้องออกครึ่งหนึ่ง
- ของแถม/บรรจุภัณฑ์เดลิเวอรี — กล่อง ถุง ช้อนส้อม ซอส เป็นต้นทุนแฝงที่หน้าร้านไม่มี (อ่านต่อ: ต้นทุนแฝงในร้าน ที่กินกำไรโดยไม่รู้ตัว)
- ใช้ราคาเดียวกับหน้าร้าน — ลืมบวกชดเชย GP กลายเป็นยิ่งขายยิ่งเหนื่อยฟรี
แล้วควรขึ้นราคาในแอปไหม?
ส่วนใหญ่ ควร เพราะลูกค้าที่สั่งเดลิเวอรีจ่ายเพื่อความสะดวกอยู่แล้ว การตั้งราคาในแอปสูงกว่าหน้าร้าน 15–40% เป็นมาตรฐานที่พบทั่วไป สิ่งสำคัญคือต้องรู้ กำไรต่อชิ้นจริง ของแต่ละเมนูก่อน จะได้ตั้งราคาได้แม่น ไม่ใช่บวกมั่ว ๆ (อ่านวิธีตั้งราคา: ตั้งราคาขายยังไงให้มีกำไร)
วิธีเช็ก: รู้กำไรต่อออเดอร์จริง
เครื่องมืออย่าง Posless เก็บราคาและต้นทุนของแต่ละเมนูไว้ พอบันทึกการขายก็บอกกำไรต่อออเดอร์ทันที และดูกำไรรวมราย วัน/สัปดาห์/เดือน ได้ ทำให้คุณรู้ว่าหลังหักต้นทุนแล้วแต่ละเมนูเหลือกำไรเท่าไหร่ จะได้ตั้งราคาในแอป (ที่ต้องเผื่อค่า GP) ให้แม่น ไม่ใช่บวกมั่ว ๆ เคล็ดลับ: ลองบันทึกยอดที่ได้รับจริง “หลังหักค่า GP” เป็นราคาขายของออเดอร์เดลิเวอรี กำไรที่เห็นจะตรงกับความจริงมากขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: ค่า GP กับ VAT คิดยังไง? ตอบ: แพลตฟอร์มมักคิด VAT 7% เพิ่มจากค่า GP อีกที เช่น GP 30% + VAT = หักจริงประมาณ 32% ควรอ่านใบสรุปยอดของแอปให้ละเอียด
ถาม: ตั้งราคาในแอปแพงกว่าหน้าร้าน ผิดกฎไหม? ตอบ: โดยทั่วไปทำได้และเป็นเรื่องปกติ แต่ควรเช็กเงื่อนไขของแต่ละแพลตฟอร์ม เพราะบางแอปมีนโยบายเรื่องส่วนต่างราคา
ถาม: ร้านเล็กคุ้มไหมที่จะเข้าแอปเดลิเวอรี? ตอบ: คุ้มถ้าตั้งราคาชดเชย GP เป็นและคุมต้นทุนแฝงได้ มองว่าเป็นช่องทางเพิ่มลูกค้าใหม่ แต่ต้องรู้กำไรต่อออเดอร์จริงเสมอ ไม่ใช่ดูแค่ยอดขายรวม
สรุป: ค่า GP คือค่าคอมมิชชั่นที่แอปเดลิเวอรีหักจากทุกออเดอร์ ราว 30–35% ทำให้กำไรต่อออเดอร์ต่ำกว่าขายหน้าร้านมาก ทางแก้คือตั้งราคาในแอปด้วยสูตร ราคา ÷ (1 − %GP) ระวังค่าส่งฟรีและโปรที่ร้านต้องออกเอง และดูกำไรจริงแยกช่องทาง จะได้ขายบนแอปแล้วเหลือกำไรจริง ไม่ใช่แค่ยอดสวย